बिउ उत्पादनमा चरम अभाव , ८० प्रतिशत बिउ बिदेशबाट आयात हुने

वैशाख २६ , बिहिबार । हरेक सरकारले कृषिमा आत्मनिर्भर हुने नारा तय गदर्छन् तर उत्पादनमा भने आत्मनिर्भर हुन सकिएको छैन । बीउ–विजनको ठूलो हिस्सा पनि आयात गर्नुपरिरहेको छ । देशमा खपत हुने बीउ–विजनमध्ये करिब ८० प्रतिशत विभिन्न मुलुकबाट आयात हुने गरेको छ । गत वर्षमात्रै डेढ अर्ब रुपैयाँको बीउ आयात भएको थियो । खुल्ला सीमानाका कारण छिमेकी मुलुक भारतबाट भन्सार नै नगराइ बीउको ठूलो परिमाण भित्रिने गरेको जानकारहरु बताउँछन् । आयात हुनेमा धान, मकै, तरकारीका बीउ नै प्रमुख छन् ।

मुलुकमा बीउ नै उत्पादन नभएर आयात गरिने भने होइन । ३५ भन्दा बढी कम्पनीले वार्षिक ३० हजार टन बीउ उत्पादन गरिरहेका छन् । तर, ‘हाइब्रिड’ जातका बीउ उत्पादन हुन नसक्नु र किसानमा विदेशी तथा हाइब्रिड जातकै बीउप्रतिको आकर्षण बढी हुनुले पनि आयातमा कमी आउन नसकेको बीउ–विजन गुणस्तर नियन्त्रण केन्द्रका वरिष्ठ बीउ विकास अधिकृत रमेश हुमागाइँले बताउनुभयाे । मुलुकमा अन्य उन्नत बीउ उत्पादनको स्थिति सन्तोषजनक रहेपनि हाइब्रिड बीउ उत्पादन सुरु नगरेसम्म आत्मनिर्भर बन्न समय लाग्ने हुमागाइँले बताउनुभयो ।
बीउ–विजन गुणस्तर नियन्त्रण केन्द्रका अनुसार यस वर्ष राष्ट्रिय बीउ–विजन समितिबाट ४४ जातका बाली तथा जातहरु रजिस्टर भएका छन् । रजिष्टर हुनेमा १३ बालीका ४४ जात छन् । त्यसमध्ये चारओटामात्र स्वदेशी जातका बीउ रहेका छन् । यस वर्ष रजिस्टर भएका विदेशी बालीहरुमा धान, काउली, बन्दा, बोडी, टमाटरलगायतका छन् भने स्वदेशीमा शखरखन्ड, बदाम, तोरी र राज्मा छन् ।